Słownik/HealthTech

Technologia informacyjna w ochronie zdrowia

Technologia informacyjna w ochronie zdrowia (health IT) to kategoria systemów, które elektronicznie przechowują i wymieniają informacje zdrowotne, takich jak elektroniczna dokumentacja zdrowotna i portale pacjenta.

Czym jest technologia informacyjna w ochronie zdrowia?

Historia pacjenta ma znaczenie tylko wtedy, gdy trafia do osoby, która go leczy. Health IT to infrastruktura, która przenosi te informacje tam, gdzie są potrzebne, od laboratorium do lekarza i z jednego szpitala do drugiego, tak by decyzje opierały się na pełnej dokumentacji, a nie tylko na tym, co pamięta pacjent.

W USA te systemy są dziś niemal wszędzie. Według federalnego biura ds. health IT, ASTP/ONC, w 2024 roku certyfikowany EHR wdrożyły prawie wszystkie niefederalne szpitale opieki doraźnej (ponad 99%) i 91% lekarzy prowadzących praktyki ambulatoryjne. Otwartym problemem przestało być już wprowadzanie dokumentacji do komputerów, a stało się nim jej wydobywanie i przekazywanie tam, gdzie jest potrzebna.

Duża część tego upowszechnienia była skutkiem ustawy HITECH Act, podpisanej 17 lutego 2009 roku, by wspierać „wdrażanie i znaczące wykorzystanie technologii informacyjnych w ochronie zdrowia”. Następnie ustawa 21st Century Cures Act z 2016 roku zajęła się kolejnym problemem: systemami, które przechowują dane, ale się nimi nie dzielą.

Dlaczego technologia informacyjna w ochronie zdrowia ma znaczenie?

  • To system referencyjny dla opieki. Zarówno decyzje kliniczne, jak i rozliczenia opierają się na elektronicznej dokumentacji zdrowotnej. Każdy nowy produkt, który wspiera opiekę, prędzej czy później musi z niej odczytywać dane albo do niej je zapisywać.

  • Udostępnianie danych jest dziś wymogiem prawnym. Zgodnie z przepisami ustawy Cures Act dotyczącymi blokowania informacji, świadczeniodawcy ochrony zdrowia, twórcy certyfikowanych rozwiązań health IT i inne podmioty mogą zostać uznani za naruszających prawo, jeśli stosują praktyki mogące utrudniać dostęp do elektronicznych informacji zdrowotnych, chyba że ma zastosowanie wyjątek.

Jak działa technologia informacyjna w ochronie zdrowia?

  • Elektroniczna dokumentacja zdrowotna (EHR). EHR przechowuje dokumentację kliniczną pacjenta, od rozpoznań po wyniki badań laboratoryjnych, i jest centrum, do którego podłącza się większość pozostałych rozwiązań health IT.

  • Wymiana informacji zdrowotnych. Federalne biuro ds. health IT wyróżnia wymianę ukierunkowaną, która przekazuje informacje, takie jak skierowania czy karty wypisowe, do znanego odbiorcy, oraz wymianę opartą na zapytaniach, która pozwala świadczeniodawcy znaleźć informacje o pacjencie przechowywane przez innych świadczeniodawców.

  • Wspólne standardy. HL7 FHIR określa, jak systemy wymieniają dane przez API. Standardy terminologiczne, takie jak SNOMED CT dla pojęć klinicznych i LOINC dla badań oraz obserwacji, sprawiają, że to samo ustalenie ma ten sam kod w każdym systemie.

  • Certyfikacja. Program ONC Health IT Certification Program sprawdza EHR pod kątem federalnych kryteriów, dając szpitalom i lekarzom wspólny punkt odniesienia przy wyborze systemu.

  • Kontrola dostępu i ścieżki audytu. Reguła HIPAA Security Rule wymaga technicznych zabezpieczeń, które pozwalają na dostęp do elektronicznych danych zdrowotnych wyłącznie osobom upoważnionym, oraz mechanizmów audytowych rejestrujących, kto i co przeglądał.

Jakie narzędzia składają się na technologię informacyjną w ochronie zdrowia?

Platformy EHR. Epic, Oracle Health (dawniej Cerner) i MEDITECH należą do systemów EHR używanych przez szpitale i systemy ochrony zdrowia.

Platformy integracyjne. Rhapsody i Redox tłumaczą dane i kierują je między EHR a innymi systemami, dzięki czemu nowa aplikacja nie wymaga osobnego połączenia z każdym szpitalem.

Dostęp dla pacjentów. Portale pacjenta, takie jak MyChart od Epic, pozwalają pacjentom sprawdzać wyniki badań i listę leków, a aplikacje firm trzecich mogą łączyć się przez API dostępu pacjenta, które systemy EHR udostępniają w oparciu o FHIR.

Jakie są najważniejsze cechy technologii informacyjnej w ochronie zdrowia?

  • Budowana wokół długowiecznego rdzenia. Szpitale korzystają z EHR przez wiele lat, dlatego nowe narzędzia zwykle projektuje się tak, by dało się je do niego podłączyć, zamiast go zastępować.

  • Regulowana przede wszystkim jako system danych. Ustawa 21st Century Cures Act wyłączyła funkcje elektronicznej dokumentacji pacjenta z definicji wyrobu medycznego stosowanej przez FDA, o ile dokumentacja jest częścią certyfikowanego health IT, a oprogramowanie nie interpretuje jej w celu diagnozowania ani leczenia choroby. Oprogramowanie, które interpretuje dokumentację w taki sposób, nadal może być wyrobem medycznym.

  • Jedna dokumentacja, wielu odbiorców. Klinicyści i personel rozliczeniowy korzystają z tej samej dokumentacji w różnych celach, dlatego dane wprowadzone na potrzeby jednego zadania muszą sprawdzić się także w drugim.

  • Dane kodowane zamiast swobodnego tekstu. Ustrukturyzowane kody sprawiają, że dane można ponownie wykorzystywać w różnych systemach, podczas gdy notatki w wolnym tekście nadal łatwiej się tworzy, ale trudniej udostępnia i analizuje.

Jakie korzyści daje technologia informacyjna w ochronie zdrowia?

  • Pełniejsze informacje w miejscu opieki. Klinicysta może zobaczyć leki i wyniki zapisane gdzie indziej, co ogranicza powtarzanie badań i zmniejsza ryzyko przeoczenia interakcji.

  • Mniej błędów przy przepisywaniu. Elektroniczne wystawianie recept i zlecanie badań laboratoryjnych usuwa z procesu odręczne notatki i ręczne przepisywanie między decyzją a działaniem.

  • Pacjenci mają wgląd we własne dane. Portale i API dostępu pacjenta dają ludziom dostęp do wyników i dokumentacji bez konieczności proszenia o papierowe kopie.

  • Dane dla zdrowia populacyjnego i badań. Zakodowaną dokumentację wielu pacjentów można analizować, by śledzić wyniki leczenia lub wychwytywać trendy, których nie pokaże pojedyncza karta pacjenta.

Jakie wyzwania wiążą się z technologią informacyjną w ochronie zdrowia?

  • Obciążenie dokumentacyjne. Tworzenie szczegółowej dokumentacji zabiera klinicystom czas. Dokumentacja wspierana przez AI i asystenci medyczni ograniczają pisanie, ale dodają etapy weryfikacji i koszt, a klinicysta nadal zatwierdza końcowy efekt.

  • Interoperacyjność w praktyce. Standardy określają format, ale każdy dostawca i każdy szpital konfigurują je inaczej. Silniki integracyjne przejmują dużą część tej zmienności, ale dodają do łańcucha danych kolejnego dostawcę i kolejną umowę.

  • Skumulowane ryzyko bezpieczeństwa. Centralizacja dokumentacji ułatwia jej wykorzystanie, ale czyni ją też większym celem ataków. Mocniejsze zabezpieczenia, takie jak uwierzytelnianie wieloskładnikowe, ograniczają to ryzyko, ale utrudniają każde logowanie podczas intensywnego dyżuru.

  • Koszty zmiany systemu. Wymiana EHR oznacza migrację danych i ponowne przeszkolenie wszystkich użytkowników. Pozostanie przy obecnym rozwiązaniu pozwala uniknąć takich zakłóceń, ale wiąże organizację z planem rozwoju i cennikiem obecnego dostawcy.

Czym różni się EMR od EHR?

Aspekt

Elektroniczna dokumentacja medyczna (EMR)

Elektroniczna dokumentacja zdrowotna (EHR)

Czym jest

Cyfrową wersją papierowej karty pacjenta w przychodni lub szpitalu

Dokumentacją zaprojektowaną tak, by wykraczać poza dane kliniczne zebrane w placówce jednego świadczeniodawcy

Główni użytkownicy

Placówka, która ją utworzyła

Upoważnieni świadczeniodawcy z różnych organizacji

Udostępnianie danych

Zawiera notatki zbierane przez klinicystów danej placówki i na ich potrzeby

Zaprojektowana do udostępniania informacji innym świadczeniodawcom ochrony zdrowia

Typowe zastosowanie

Diagnostyka i leczenie w ramach jednej placówki

Koordynacja opieki między różnymi miejscami świadczenia, na przykład przy skierowaniu do specjalisty lub wypisie ze szpitala

Potrzebne standardy

Wystarczający może być format wewnętrzny

Standardy wymiany danych, takie jak HL7 FHIR

FAQ o technologii informacyjnej w ochronie zdrowia

Technologia informacyjna w ochronie zdrowia: potrzebujesz wsparcia ekspertów?

Monterail tworzy oprogramowanie na zamówienie z wykorzystaniem najnowszych technologii. Porozmawiajmy o tym, jak możemy pomóc w Twoim projekcie.

EXPLORE HEALTHTECH SERVICES