Nowy standard. Twoje centrum tworzenia inteligentnego, szybkiego i zrównoważonego oprogramowania AI

Zobacz teraz
Słownik/Architektura i dostarczanie oprogramowania

Architektura multi-tenant

Architektura multi-tenant to podejście projektowe, w którym jedna działająca instancja aplikacji obsługuje wiele organizacji klienckich, zachowując rozdzielenie danych każdej z nich.

Czym jest architektura multi-tenant?

Multi-tenancy to alternatywa dla uruchamiania osobnej kopii aplikacji dla każdego klienta: jedno wdrożenie i jedna wersja kodu obsługują wszystkie organizacje, które zarejestrowały się w usłudze, a granice między nimi egzekwuje oprogramowanie. Model prywatnej kopii jest prosty do zrozumienia, ale kosztowny w utrzymaniu na większą skalę.

Tenant to organizacja. Firma zatrudniająca czterystu pracowników, która korzysta z produktu, jest jednym tenantem mającym czterystu użytkowników, a to właśnie tenant wyznacza granicę istotną z perspektywy dostępu do danych i rozliczeń. Uwzględnienie tego rozróżnienia w modelu danych już na początku pozwala temu samemu produktowi obsługiwać zarówno dwuosobowy startup, jak i bank.

Izolacja ma różne poziomy. Na jednym końcu spektrum wiersze wszystkich tenantów znajdują się we wspólnych tabelach i są rozróżniane identyfikatorem tenanta. Dalej każdy tenant dostaje własny schemat we współdzielonej bazie danych, potem własną bazę na współdzielonych serwerach, a na końcu dedykowaną infrastrukturę. Z każdym kolejnym krokiem rośnie koszt obsługi klienta, ale też siła gwarancji.

Większość dojrzałych produktów działa w modelu hybrydowym. Mniejsze konta trafiają do współdzielonej infrastruktury tam, gdzie to ma sens ekonomiczny, a kilku dużych lub regulowanych klientów korzysta z dedykowanych baz danych przy tym samym kodzie aplikacji. Pytanie architektoniczne zwykle brzmi: gdzie postawić granicę.

Warto powiedzieć to wprost: w modelu współdzielonym rozdzielenie jest gwarantowane przez oprogramowanie. Rekordy dwóch klientów znajdują się w tej samej tabeli i oddziela je jeden warunek. To właśnie stąd bierze się zarówno przewaga kosztowa, jak i ryzyko.

Dlaczego zespoły wybierają architekturę multi-tenant?

  • Współdzielone zasoby sprawiają, że model rozliczeń per seat ma sens. Korzystanie z produktu przez pojedynczego klienta jest nierównomierne i przez większość czasu zasoby pozostają niewykorzystane, a szczyty obciążenia rzadko pokrywają się ze szczytami innych klientów. Dobranie infrastruktury do łącznego popytu zamiast sumy indywidualnych pików znacząco obniża koszty sprzętu, a ta różnica napędza marżę brutto w SaaS.

  • Eliminuje to mnożenie pracy operacyjnej. Gdy każdy klient ma własną kopię systemu, każde wdrożenie, poprawka, kontrola kopii zapasowych i odnowienie certyfikatu trzeba wykonać osobno dla każdego konta, a nakład pracy rośnie liniowo wraz ze sprzedażą. Jedno współdzielone wdrożenie utrzymuje ten wysiłek na stałym poziomie mimo wzrostu bazy klientów, i to właśnie odróżnia trzyosobowy zespół operacyjny od zespołu, którego wielkość trzeba dopasować do listy kont.

  • Jedna wersja oznacza, że decyzje produktowe obowiązują wszędzie. Poprawka wydajności, łatka bezpieczeństwa czy nowa funkcja trafia jednocześnie do całej bazy klientów i nikt nie pracuje na wersji sprzed osiemnastu miesięcy. Dostawca widzi też, jak z produktu korzystają wszyscy klienci, dzięki czemu ma dostęp do danych o użyciu, na których producent oprogramowania pakietowego musiałby inaczej tylko opierać przypuszczenia.

Jak działa architektura multi-tenant?

  • Tenant jest ustalany na brzegu każdego żądania. System określa, do której organizacji należy żądanie, na podstawie subdomeny, segmentu ścieżki, informacji zawartej w tokenie uwierzytelniającym albo jawnego nagłówka, i przypisuje tę tożsamość do kontekstu żądania, zanim uruchomi się jakakolwiek logika biznesowa.

  • Dostęp do danych jest automatycznie ograniczany do właściwego tenanta. Każdy wiersz ma identyfikator tenanta, a filtr nakłada mechanizm, którego nie da się pominąć: polityki bezpieczeństwa na poziomie wierszy w bazie danych, domyślny zakres na poziomie frameworka albo warstwa dostępu do danych, która odrzuca zapytania bez określonego zakresu. Poleganie na tym, że programiści będą pamiętać o tym warunku w każdym miejscu wywołania, to najczęstsza przyczyna wycieków między tenantami.

  • Zasoby obliczeniowe są współdzielone i ograniczane. Instancje aplikacji obsługują żądania dowolnego tenanta, co pozwala utrzymać wysokie wykorzystanie zasobów. Limity zapytań na tenanta, limity połączeń i limity kolejek zadań sprawiają, że ciężkie zadanie wsadowe jednej organizacji nie zużywa zasobów potrzebnych wszystkim pozostałym.

  • Zachowanie systemu zmienia się przez konfigurację. Flagi funkcji, uprawnienia planów, pola niestandardowe i ustawienia brandingu są przechowywane osobno dla każdego tenanta i odczytywane w czasie działania. Dzięki temu jeden binarny artefakt może dostarczać istotnie różne produkty różnym klientom bez rozgałęziania wdrożenia.

  • Zmiany schematu obejmują wszystkich w tym samym momencie. Migracje są uruchamiane na współdzielonych tabelach, dlatego zapisuje się je etapami zgodnymi wstecznie i często łączy z uzupełnianiem danych w tle, które przetwarza tenantów partiami. Zmiana, która na testowej bazie trwa kilka sekund, może działać przez wiele godzin na tabeli przechowującej historię wszystkich klientów.

  • Kopie zapasowe i obserwowalność uwzględniają tenantów. Logi i metryki zawierają identyfikator tenanta, dzięki czemu da się odróżnić incydent jednego klienta od problemu obejmującego całą platformę. Odtworzenie pojedynczego tenanta ze współdzielonej bazy danych wymaga przygotowanych do tego narzędzi ekstrakcji, bo standardowe odtworzenie do punktu w czasie cofnęłoby wszystkich.

Jakich narzędzi zespoły używają w architekturze multi-tenant?

  • Bazy danych z funkcjami tenancy: PostgreSQL oferuje polityki bezpieczeństwa na poziomie wierszy, które wymuszają filtrowanie tenantów bezpośrednio w samej bazie danych, a Citus rozszerza PostgreSQL tak, by rozproszyć tabele między węzłami shardowanymi według identyfikatora tenanta, co pozwala utrzymać dane każdego tenanta w jednym miejscu.

  • Biblioteki tenancy na poziomie frameworka: ActsAsTenant dla Ruby on Rails, django-tenants dla Django i Tenancy for Laravel stosują ograniczanie zakresu do tenanta na warstwie ORM i obsługują konfiguracje z osobnym schematem dla każdego tenanta, dzięki czemu filtr jest gwarantowany przez framework, a nie pozostaje elementem code review.

  • Usługi do zarządzania tenantami i tożsamością: Auth0 Organizations, WorkOS i Okta traktują organizacje jako podmioty pierwszej klasy, obsługując single sign-on, synchronizację katalogów, rejestrowanie audytu i reguły dostępu per organizacja, których oczekują klienci klasy enterprise.

Jakie są najważniejsze cechy architektury multi-tenant?

  • Tenant jest jednostką izolacji, konfiguracji, rozliczeń i wsparcia. Użytkownicy należą do tenantów i to im wystawia się faktury. Model danych, który traktuje użytkownika jako encję najwyższego poziomu, trzeba przebudować w chwili, gdy z tej samej firmy rejestruje się druga osoba.

  • Izolację egzekwuje kod, więc mogą pojawić się w niej błędy. Brak jednego warunku w jednym zapytaniu wystarczy, by ujawnić rekordy innego klienta. Dlatego wymuszanie izolacji przenosi się do bazy danych albo frameworka, gdzie programista nie może jej pominąć.

  • Rozmiary tenantów są nierównomiernie rozłożone. Niewielka liczba kont zwykle przechowuje większość danych i generuje większość obciążenia. Architektura zaprojektowana pod medianę tenanta ma tendencję do załamywania się przy kilku najwyższych procentach, które są jednocześnie klientami o największej wartości.

  • Rywalizacja o zasoby jest normalnym stanem pracy systemu. Tenanci współdzielą pule połączeń, kolejki, cache i przepustowość dysków, więc ich obciążenia wzajemnie na siebie wpływają. Planowanie pojemności dotyczy łącznego rozkładu obciążenia, a nie wymagań pojedynczego konta.

  • Operacje wykonuje się raz i dotyczą wszystkich. To źródło tej efektywności, ale też powód, dla którego rutynowe prace mają większą wagę: jedno wdrożenie, migracja albo zmiana konfiguracji dotyka jednocześnie całej bazy klientów.

Jakie korzyści daje architektura multi-tenant?

  • Koszt na tenanta spada wraz ze wzrostem bazy klientów. Stałe koszty infrastruktury rozkładają się na większą liczbę klientów, a niewykorzystane zasoby są ponownie używane, więc koszt krańcowy obsługi kolejnego konta stanowi ułamek kosztu pierwszego.

  • Jeden system do wdrażania i monitorowania. Aktualizacje bezpieczeństwa trafiają do wszystkich klientów w ramach jednego wydania, a obciążenie operacyjne pozostaje mniej więcej stałe, mimo że liczba klientów rośnie.

  • Nowi tenanci są uruchamiani w kilka sekund. Onboarding sprowadza się do dodania rekordu i zapisania konfiguracji, a nie do zgłoszenia infrastrukturalnego, i to właśnie czyni darmowe okresy próbne oraz samodzielną rejestrację opłacalnymi ekonomicznie.

  • Dane z wielu tenantów umożliwiają rozwój funkcji produktowych. Zanonimizowane agregaty wspierają benchmarki i wykrywanie anomalii, a tych możliwości nie ma dostawca, którego klienci działają na całkowicie oddzielnych instancjach.

  • Praca inżynierska zwraca się w całej bazie klientów. Optymalizacja jednego zapytania poprawia wydajność u każdego klienta, więc inwestycja we wspólną ścieżkę zwraca się w skali całego biznesu.

Jakie wyzwania i kompromisy wiążą się z architekturą multi-tenant?

  • Kilku bardzo dużych tenantów potrafi rozbić model współdzielony. Przeniesienie tych kont na dedykowane bazy danych albo shardy przywraca przewidywalną wydajność wszystkim pozostałym. Jednocześnie oznacza to trwałą konieczność utrzymywania dwóch topologii, z kodem aplikacji, skryptami migracyjnymi, runbookami i narzędziami wsparcia, które muszą obsługiwać oba warianty tak długo, jak długo istnieje choć jeden z nich.

  • Ujawnienie danych między tenantami to najgorszy możliwy tryb awarii. Wymuszanie zakresu w bazie danych za pomocą zabezpieczeń na poziomie wierszy eliminuje ryzyko pominiętego filtra, ale wiąże się z narzutem na planowanie zapytań oraz zbiorem operacji administracyjnych i raportowych.

  • Zmian schematu nie da się wdrażać klient po kliencie. Migracje typu expand-and-contract z uzupełnianiem danych w tle sprawiają, że zmiany na współdzielonych tabelach są bezpieczne. Jednocześnie rozciągają jednolinijkową zmianę kolumny do sekwencji działań trwającej wiele tygodni, z okresem, w którym równolegle istnieje stary i nowy kształt danych, a każda ścieżka odczytu musi obsłużyć oba.

  • Odtworzenie jednego tenanta wymaga niestandardowej pracy. Narzędzia do eksportu i odtwarzania per tenant odpowiadają na potrzeby klienta, który przez pomyłkę usunął jedną czwartą swoich danych. Trzeba je zbudować i utrzymywać osobno, bo mechanizm odzyskiwania do punktu w czasie dostępny w bazie danych cofnąłby razem z nim wszystkich pozostałych tenantów.

Czym różni się architektura multi-tenant od single-tenant?

Aspekt

Architektura multi-tenant

Architektura single-tenant

Infrastruktura na klienta

Współdzielona w całej bazie tenantów

Dedykowana jednemu klientowi

Gdzie egzekwuje się izolację

W logice aplikacji i bazy danych

Przez oddzielne działające systemy

Koszt krańcowy nowego klienta

Spada wraz ze wzrostem bazy

Mniej więcej stały na konto

Kto decyduje o terminie aktualizacji

Dostawca, jednocześnie dla wszystkich

Można uzgadniać z każdym klientem osobno

Zakres nieudanego wdrożenia

Cała baza klientów

Instancja jednego klienta

Odtworzenie danych jednego klienta

Wymaga dedykowanych narzędzi do ekstrakcji

Standardowe odtworzenie z kopii zapasowej

FAQ o architekturze multi-tenant

Architektura multi-tenant: potrzebujesz wsparcia ekspertów?

Monterail tworzy oprogramowanie na zamówienie z wykorzystaniem najnowszych technologii. Porozmawiajmy o tym, jak możemy pomóc w Twoim projekcie.

EXPLORE WEB DEVELOPMENT SERVICES