Nowy standard. Twoje centrum tworzenia inteligentnego, szybkiego i zrównoważonego oprogramowania AI
Architektura SaaS
Architektura SaaS to techniczna struktura usługi programistycznej, którą jeden dostawca utrzymuje, a wielu klientów współdzieli online.
Czym jest architektura SaaS?
Architektura SaaS to zestaw decyzji strukturalnych, dzięki którym jeden działający system może jednocześnie obsługiwać wszystkich klientów. To ona decyduje o tym, jak dane klientów pozostają od siebie oddzielone, jak usługa przetrwa wdrożenie nowej wersji, jak zasoby skalują się wraz ze wzrostem bazy klientów i jak jedna baza kodu obsługuje klientów, z których każdy oczekuje czegoś trochę innego. Za utrzymanie tego wszystkiego w działaniu w pełni odpowiada dostawca.
To właśnie różnica względem oprogramowania instalowanego lokalnie sprawia, że te decyzje są tak specyficzne. Gdy oprogramowanie jest dostarczane jako pakiet, każdy klient uruchamia własną kopię na swoim sprzęcie, w wersji, do której ostatnio się zaktualizował. Dostawca musiał wspierać długi ogon wersji i nie miał wglądu w żadną z nich. Dostawca SaaS obsługuje jedną wersję i widzi każdego klienta, który z niej korzysta, co usuwa ogromny ciężar utrzymaniowy, ale w jego miejsce wprowadza obciążenie operacyjne.
Większość systemów SaaS opisuje się przez cztery warstwy. Warstwa aplikacji zawiera logikę biznesową i działa jako bezstanowe usługi za load balancerem. Warstwa danych przechowuje dane klientów w modelu tenancy, który określa, jak ściśle są one od siebie odseparowane. Warstwa tożsamości określa, kto wysyła żądanie i do czego ma dostęp. Warstwa dostarczania obejmuje pipeline oraz dyżury on-call, które utrzymują działanie pozostałych trzech.
Nie istnieje jedna architektura SaaS, a kilka kluczowych decyzji jest od siebie niezależnych. To, czy system jest monolitem, czy zestawem mikrousług, ma niewielki wpływ na to, czy współdzieli bazę danych między tenantami.
Jak wczesne decyzje architektoniczne w SaaS procentują później?
Model tenancy to dobry przykład ważnej wczesnej decyzji architektonicznej. Dodanie identyfikatora tenant do każdej tabeli i każdego zapytania w działającym produkcie z aktywnymi klientami to migracja, która dotyka całego systemu. Zwykle robi się to pod presją kontraktu wymagającego izolacji danych. Zespoły, które zapisują taki identyfikator od początku, praktycznie nic za to nie płacą.
Marża brutto jest efektem architektury. Koszt obsługi klienta zależy od tego, jak efektywnie współdzielone są zasoby i jak duża część obciążeń operacyjnych została zautomatyzowana. Dwie firmy z identycznym cennikiem mogą różnić się marżą o 20 punktów, bo jedna współdzieli moc obliczeniową między tenantami, a druga przydziela ją osobno dla każdego konta.
Architektura decyduje o tym, którym klientom firma może sprzedawać. Wymogi dotyczące rezydencji danych, obowiązki audytowe, zasady zarządzania kluczami i standardy szyfrowania ograniczają to, gdzie dane fizycznie się znajdują i kto może mieć do nich dostęp. Produkt zbudowany wokół jednej globalnej bazy danych może mieć zamknięty dostęp do całego rynku, a jego ponowne otwarcie oznacza program infrastrukturalny liczony w kwartałach.
Jak buduje się architekturę SaaS?
Najpierw wybiera się model tenancy, a wszystko ponad nim dziedziczy tę decyzję. Możliwości zaczynają się od w pełni współdzielonej bazy danych, w której każdy wiersz ma identyfikator tenant, potem obejmują współdzielone schematy z osobnymi tabelami, a kończą się na dedykowanej bazie danych lub wdrożeniu dla każdego klienta. Każdy krok w stronę większej izolacji podnosi koszt na konto i zmniejsza ryzyko, że jeden klient zobaczy dane innego.
Warstwa aplikacji pozostaje bezstanowa, aby można ją było swobodnie wymieniać. Stan sesji trafia do cache'a albo tokenu, zamiast być przechowywany w procesie, dzięki czemu każde żądanie może trafić do dowolnej instancji. To właśnie umożliwia skalowanie poziome i wdrożenia bez przestojów, bo instancje można dodawać, usuwać lub wymieniać bez utraty stanu po stronie użytkownika.
Warstwa danych przenosi zakres tenantów do każdego zapytania. We współdzielonej bazie danych filtrowanie po tenancie odbywa się we frameworku albo w samej bazie, przez zabezpieczenia na poziomie wierszy lub warstwę zapytań, która odrzuca dostęp bez określonego zakresu. Gdy pamiętanie o tym filtrze zostawia się każdemu programiście przy każdym wywołaniu, właśnie wtedy dochodzi do wycieków danych między tenantami.
Tożsamość i autoryzacja mają własną warstwę. Uwierzytelnienie ustala użytkownika, a ustalenie tenanta wskazuje organizację. Autoryzacja decyduje potem, co to połączenie może zrobić. Klienci klasy enterprise wcześnie dodają tu swoje wymagania, najczęściej single sign-on i synchronizację z katalogiem, dlatego ta warstwa bywa rozwijana wcześniej niż pozostałe.
Pipeline wydań obsługuje migracje bez przestojów. Ponieważ wszyscy klienci korzystają z jednej wersji, zmiany schematu wdraża się etapami zachowującymi kompatybilność wsteczną: dodajesz nową kolumnę, zapisujesz do obu, migrujesz dane, odczytujesz z nowej, usuwasz starą. Każdy etap można wdrożyć osobno, co pozwala wprowadzić zmianę w bazie danych bez okna serwisowego.
Observability buduje się od początku i z uwzględnieniem tenantów. Logi i metryki zawierają identyfikator tenant, dzięki czemu incydent dotyczący jednego klienta można oddzielić od problemu, który dotyka wszystkich. Zbiorcze dashboardy pokazujące zdrowe średnie regularnie ukrywają pojedyncze konto, którego wszystkie żądania kończą się błędem.
Jakich narzędzi zespoły używają do budowy architektury SaaS?
Platformy chmurowe i usługi zarządzane: AWS, Google Cloud i Azure dostarczają zarządzane bazy danych, kolejki, cache, i magazyny obiektowe, które zdejmują z zespołu większość zadań infrastrukturalnych, w zamian za modele cenowe premiujące przemyślany projekt zasobów.
Automatyzacja i orkiestracja infrastruktury: Terraform i Pulumi definiują infrastrukturę jako wersjonowany kod, a Kubernetes rozdziela kontenery między maszyny oraz obsługuje rollouty i restarty usług bezstanowych.
Usługi tożsamości i kontroli dostępu: Auth0, Okta i Keycloak zapewniają uwierzytelnianie, single sign-on i integrację z katalogiem jako gotowy komponent, co często okazuje się szybsze niż samodzielne budowanie wymagań enterprise dotyczących tożsamości, które pojawiają się wraz z pierwszym dużym kontraktem.
Jakie są najważniejsze cechy architektury SaaS?
W produkcji działa jedna wersja dla wszystkich. Żaden klient nie korzysta z wydania sprzed roku. To całkowicie eliminuje potrzebę wspierania wielu wersji i oznacza, że każde wdrożenie jest jednocześnie wdrożeniem dla najbardziej wymagającego klienta w całej bazie.
Tożsamość tenant jest obecna w każdej warstwie. Informacja o tym, do której organizacji należy żądanie, przechodzi z tokenu uwierzytelniającego przez logikę biznesową do zapytania do bazy danych i dalej do wpisu w logu. Każda warstwa, która ją gubi, staje się miejscem, w którym może zawieść izolacja.
Konfiguracja zastępuje kastomizację. Klienci dostają feature flagi, pola niestandardowe, opcje brandingu i ustawienia workflow zamiast zmodyfikowanego kodu. Każda opcja konfiguracyjna zostaje na stałe, bo usunięcie którejkolwiek łamie działanie u klientów, którzy ją wdrożyli.
Zasoby są współdzielone i elastyczne. Klienci korzystają z usługi w różnych momentach i z różnym natężeniem, więc łączny popyt jest bardziej wyrównany niż zapotrzebowanie pojedynczego konta. Dobranie infrastruktury do całej puli jest głównym źródłem przewagi kosztowej.
Operacje są częścią produktu. Dostępność, opóźnienia, trwałość danych i czas przywrócenia działania to elementy, za które klient zapłacił. To największa praktyczna różnica względem dostarczania oprogramowania instalowanego lokalnie, gdzie za te kwestie odpowiadał ten, kto utrzymywał serwery.
Opublikowane interfejsy ograniczają przyszłe zmiany. Gdy klienci zaczynają budować integracje z API, jego kształt staje się zobowiązaniem. Wersjonowanie i harmonogram wycofywania przestają być kwestią dokumentacji, a stają się częścią architektury.
Jakie są korzyści z architektury SaaS?
Jedna baza kodu do utrzymania i rozwijania. Poprawka bezpieczeństwa trafia do wszystkich klientów w jednym wdrożeniu, a wysiłek inżynierski kumuluje się w całej bazie klientów, zamiast rozpraszać się między wspierane wersje.
Koszty infrastruktury rosną wolniej niż liczba klientów. Współdzielone zasoby przejmują nierówne obciążenie, więc pozyskanie tysięcznego klienta kosztuje znacznie mniej niż dziesiątego, co pozwala utrzymać model cenowy per seat.
Nowe wersje można wdrażać w sposób ciągły. Wdrażanie na infrastrukturę kontrolowaną przez dostawcę eliminuje koordynację, której wymagało oprogramowanie instalowane lokalnie, skracając czas od napisania poprawki do dostarczenia jej klientowi do kilku godzin.
Można obserwować zachowanie całej bazy klientów. Dostawca widzi, z których funkcji korzystają użytkownicy i jak wydajność różni się między kontami, a takich informacji dostawca oprogramowania pakietowego nigdy nie miał.
Uruchomienie klienta to operacja na bazie danych. Utworzenie rekordu tenant i wysłanie danych dostępowych zastępuje projekt instalacyjny, dlatego możliwa jest samodzielna rejestracja.
Jakie wyzwania i kompromisy wiążą się z architekturą SaaS?
Współdzielone zasoby oznaczają, że jeden tenant może pogorszyć działanie usługi dla innego. Limity per tenant i izolacja obciążeń ograniczają ten problem, ale kosztem utrzymywania zapasu mocy, który przez większość czasu pozostaje niewykorzystany, oraz narzucania limitów, w które jako pierwsi uderzają najwięksi i najbardziej wartościowi klienci.
Jedno wdrożenie trafia jednocześnie do wszystkich klientów. Wersje canary i stopniowe rollouty zmniejszają skalę ryzyka, ale wymagają równoległego uruchamiania dwóch wersji aplikacji na jednej bazie danych, co wymusza wieloetapową sekwencję każdej zmiany schematu z zachowaniem kompatybilności wstecznej i sprawia, że rutynowe migracje trwają tygodniami.
Przy dużych kontraktach pojawiają się prośby o kastomizację. Zbudowanie warstwy rozszerzeń, takiej jak webhooki, hooki skryptowe czy model pluginów, pozwala obsłużyć te potrzeby bez rozgałęziania bazy kodu, ale zamienia tę warstwę w publiczny kontrakt, który zespół musi wspierać bezterminowo, także w częściach zaprojektowanych dla jednego klienta.
Rezydencja danych fragmentuje wdrożenie. Utrzymywanie osobnych instancji regionalnych spełnia wymagania klientów związane z rezydencją danych i zwielokrotnia obciążenie operacyjne proporcjonalnie do liczby regionów, a przy tym psuje każdą funkcję opartą na założeniu jednej globalnej bazy danych, w tym analitykę między klientami i wyszukiwanie globalne.
Jaka jest różnica między architekturą SaaS a architekturą on-premise?
Aspekt | Architektura SaaS | Architektura on-premise |
Kto obsługuje system | Dostawca | Własny zespół IT klienta |
Wersje działające na produkcji | Jedna, współdzielona przez wszystkich klientów | Tyle, ile wersji klienci zdecydowali się zainstalować |
Częstotliwość wydań | Ciągła, kontrolowana przez dostawcę | Okresowa, zależna od cyklu aktualizacji każdego klienta |
Gdzie znajdują się dane klienta | W infrastrukturze kontrolowanej przez dostawcę | W sieci klienta lub w wybranym przez niego środowisku |
Przydzielanie zasobów | Współdzielone między tenantami i dostosowywane na bieżąco | Planowane z wyprzedzeniem osobno dla każdego klienta |
Wgląd dostawcy w sposób użycia | Pełny, we wszystkich kontach | Ograniczony do telemetrii, na którą pozwala klient |
FAQ o architekturze SaaS
Architektura SaaS: potrzebujesz wsparcia ekspertów?
Monterail tworzy oprogramowanie na zamówienie z wykorzystaniem najnowszych technologii. Porozmawiajmy o tym, jak możemy pomóc w Twoim projekcie.