Nowy standard. Twoje centrum tworzenia inteligentnego, szybkiego i zrównoważonego oprogramowania AI
Human-centered design
Human-centered design to podejście do tworzenia produktów i usług, które wychodzi od potrzeb i kontekstu osób, które będą z nich korzystać, i angażuje je w kolejne iteracje projektowania oraz testów.
Czym jest human-centered design?
Produkty często działają zgodnie ze specyfikacją, a mimo to osoby, które z nich korzystają, czują się zagubione albo wykluczone. Human-centered design jest odpowiedzią świata projektowania na tę porażkę: stawia tych ludzi w centrum każdej decyzji projektowej.
To podejście ma oparcie w międzynarodowym standardzie. Norma ISO 9241-210, ostatnio zaktualizowana w 2019 roku, określa zasady i działania human-centered design dla systemów interaktywnych, od oprogramowania i stron internetowych po urządzenia konsumenckie.
To pojęcie częściowo pokrywa się z user-centered design, które Don Norman pomógł spopularyzować w latach 80. Wielu praktyków używa obu terminów zamiennie. Jeśli wskazuje się różnicę, human-centered design wykracza poza bezpośredniego użytkownika i obejmuje wszystkich, na których produkt oddziałuje, na przykład pacjentów, których lekarze korzystają z systemu szpitalnego.
Przewodnik IDEO.org Field Guide to Human-Centered Design z 2015 roku upowszechnił to podejście wśród zespołów biznesowych i organizacji społecznych, ujmując dobre rozwiązania jako punkt przecięcia trzech perspektyw: pożądaności, wykonalności i opłacalności.
Dlaczego human-centered design ma znaczenie?
Human-centered design ma znaczenie, bo osoby tworzące produkt rzadko są tymi, które później z niego korzystają, a różnica między jednymi i drugimi ujawnia się w zgłoszeniach do wsparcia i porzucanych funkcjach.
Przenosi ryzyko na wcześniejszy etap. Testy z użytkownikami w trakcie projektowania pozwalają wychwycić problemy wtedy, gdy ich naprawa oznacza zmianę prototypu, a nie przebudowę działającego kodu.
Wymagają tego branże regulowane. W przypadku wyrobów medycznych norma dotycząca inżynierii użyteczności IEC 62366-1 wymaga oceny z udziałem reprezentatywnych użytkowników przed wdrożeniem. Zespoły tworzące oprogramowanie kwalifikowane jako wyrób medyczny potrzebują metod human-centered design, by spełnić ten wymóg.
Poszerza grono osób, które mogą korzystać z produktu. Projektowanie z myślą o pełnym spektrum ludzkich możliwości i sytuacji, takich jak słaby wzrok czy hałaśliwe miejsce pracy, prowadzi do powstawania produktów dostępnych dla większej liczby osób.
Jak działa human-centered design?
Human-centered design działa jako iteracyjny cykl. ISO 9241-210 opisuje go jako planowanie, po którym następują cztery główne działania powtarzane aż do momentu, gdy projekt spełni wymagania użytkowników.

Zaplanuj działania human-centered. Już na początku ustal, gdzie w planie projektu jest miejsce na badania i ewaluację oraz kto za nie odpowiada, żeby nie zostały zepchnięte na margines, gdy terminy zaczną się kurczyć.
Zrozum i opisz kontekst użycia. Sprawdź, kim są użytkownicy i w jakich warunkach pracują, od sprzętu, z którego korzystają, po zakłócenia, z jakimi się mierzą.
Określ wymagania użytkowników. Przekształć wnioski w wymagania, które da się przetestować, na przykład: „nowa pielęgniarka może zapisać parametry życiowe pacjenta w mniej niż minutę bez szkolenia”.
Twórz rozwiązania projektowe. Przygotowuj szkice i prototypy odpowiadające kontekstowi oraz wymaganiom, zaczynając od prostych form i dodając szczegóły wraz ze wzrostem pewności.
Oceniaj projekty razem z użytkownikami. Testuj każdą wersję z reprezentatywnymi użytkownikami względem wymagań i zapisuj, gdzie projekt im nie sprostał.
Powtarzaj iteracje, aż wymagania zostaną spełnione. Wracaj tak daleko, jak pokazują dane. Czasem oznacza to kolejną rundę projektowania, a czasem ponowne przyjrzenie się samemu kontekstowi użycia.
Jakich narzędzi zespoły używają w human-centered design?
Zespoły pracujące w podejściu human-centered design potrzebują przede wszystkim narzędzi do poznawania użytkowników i testowania z nimi projektów, a także wspólnej przestrzeni do sesji współprojektowania.
Jakie narzędzia wspierają badania użytkowników i syntezę wniosków?
Dovetail i Condens przechowują nagrania wywiadów oraz obserwacji, a następnie pozwalają badaczom oznaczać je tagami i grupować w wzorce, które może przeszukiwać cały zespół.
Jakie narzędzia wspierają warsztaty współprojektowania?
Miro i Mural służą do zdalnych warsztatów, podczas których użytkownicy i interesariusze wspólnie szkicują pomysły i porządkują je na jednej tablicy.
Jakie narzędzia pozwalają testować projekty z użytkownikami?
Maze i Lyssna umożliwiają niemoderowane testy prototypów z udziałem zrekrutowanych uczestników, dzięki czemu każdą iterację projektu można sprawdzić z użytkownikami w ciągu kilku dni.
Jakie są kluczowe cechy human-centered design?
Human-centered design definiują mniej konkretne metody, a bardziej to, jak podejmuje się decyzje: z udziałem użytkowników i w oparciu o dowody.
Użytkownicy są zaangażowani przez cały proces. Biorą udział od badań po ewaluację, a nie tylko na początku i końcu projektu.
Obejmuje całe doświadczenie. Projekt uwzględnia wszystko wokół interfejsu, na przykład onboarding i wsparcie, bo użytkownicy odbierają to jako jeden produkt.
Interdyscyplinarność. ISO 9241-210 wymaga zespołu interdyscyplinarnego, dzięki czemu decyzje projektowe opierają się na wiedzy inżynierskiej i domenowej, a nie wyłącznie na umiejętnościach projektowych.
Otwartość na zmianę problemu. Badania czasem pokazują, że zespół rozwiązuje niewłaściwy problem. W human-centered design przeformułowanie założeń jest uznawane za pełnoprawny rezultat.
Jakie korzyści daje human-centered design?
Najważniejszą korzyścią human-centered design są produkty, z których ludzie potrafią korzystać zgodnie z założeniami, co obniża koszt problemów, które w innym przypadku ujawniłyby się dopiero po wdrożeniu.
Wyższa adopcja. Ludzie nadal korzystają z narzędzi, które pasują do ich rzeczywistego sposobu pracy. To szczególnie ważne w przypadku oprogramowania wewnętrznego i B2B, gdzie sfrustrowani użytkownicy wracają do arkuszy kalkulacyjnych i obejść.
Niższe koszty wsparcia i szkoleń. Interfejsy testowane z użytkownikami generują mniej zgłoszeń do help desku i wymagają krótszego szkolenia.
Dowody dla regulatorów. Dokumentacja z badań i ewaluacji tworzona po drodze jednocześnie spełnia rolę dokumentacji użyteczności, której wymagają branże regulowane.
Lepsze decyzje, gdy interesariusze się nie zgadzają. Obserwacja zachowań użytkowników daje zespołowi sposób rozstrzygania sporów projektowych, który nie zależy od tego, kto ma wyższe stanowisko.
Jakie wyzwania wiążą się z human-centered design?
Największym wyzwaniem human-centered design jest to, że wymaga czasu i dostępu do użytkowników już na początku, zanim pojawią się widoczne efekty.
Trudno dotrzeć do użytkowników. Ustalenie terminu z lekarzami i innymi zapracowanymi specjalistami bywa trudne. Sesje zdalne ułatwiają dostęp, ale nie pokazują środowiska, w którym ci ludzie pracują.
Iteracje zabierają czas. Kilka rund projektowania i testów wydłuża wczesne etapy projektu. Ta inwestycja zwraca się tylko wtedy, gdy uda się wychwycić problemy, które rzeczywiście by wystąpiły, a to trudno udowodnić z góry.
Użytkownicy nie zawsze wiedzą, czego potrzebują. Samo pytanie ludzi, czego chcą, nie wystarczy; obserwowanie tego, co robią, trwa dłużej i kosztuje więcej.
Potrzeby użytkowników i cele biznesowe mogą się ścierać. Projekt, który najlepiej służy użytkownikom, może nie być opłacalny dla firmy. Perspektywa opłacalności z modelu IDEO pomaga zespołom to wyważyć, ale napięcie nie znika.
Może pozostać zamknięte w zespole projektowym. Gdy tylko projektanci stosują to podejście, decyzje inżynierskie i menedżerskie mogą ignorować wyniki badań. Szkolenie szerszego zespołu pomaga rozpowszechnić to podejście, ale kosztuje czas wszystkich.
Jaka jest różnica między human-centered design a design thinking?
Human-centered design to podejście projektowe oparte na międzynarodowym standardzie, a design thinking jest szerszą metodą rozwiązywania problemów, która stosuje zasady skoncentrowane na człowieku do pytań biznesowych i strategicznych.
Human-centered design | Design thinking | |
Zakres | Produkty i usługi dla osób, które z nich korzystają | Szerokie problemy, w tym strategia i modele biznesowe |
Struktura | Działania opisane w ISO 9241-210: kontekst użycia, wymagania, rozwiązania projektowe, ewaluacja | Etapy takie jak empathize, define, ideate, prototype i test w modelu Stanford d.school |
Formalizacja | Można je audytować względem opublikowanego standardu | Brak powszechnie przyjętego standardu; praktyka różni się między organizacjami |
Typowi praktycy | Projektanci, badacze UX, inżynierowie użyteczności, zespoły produktowe | Zespoły cross-funkcyjne, często pracujące warsztatowo |
Typowy rezultat | Przetestowane projekty spełniające określone wymagania użytkowników | Nowe koncepcje i kierunki strategiczne do dalszej eksploracji |
FAQ o human-centered design
Human-centered design: potrzebujesz wsparcia ekspertów?
Monterail tworzy oprogramowanie na zamówienie z wykorzystaniem najnowszych technologii. Porozmawiajmy o tym, jak możemy pomóc w Twoim projekcie.